غرر در «قراردادهای بین‌المللی نفت »

نوع مقاله : علمی - پژوهشی (حقوق مالی اسلامی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز

2 دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

چکیده

«قراردادهای بین‌المللی نفت» فیمابین کشورهای صاحب منابع نفت و گاز ، و شرکتهای بین‌المللی نفت منعقد می‌گردد؛ تا این شرکتها منابع مالی، فناوری و دانش مدیریت خود را برای بهره برداری از این منابع بکار گیرند، و در ازای آن، از بخشی از تولیدات میدان منتفع می‌‌شوند.

بدیهی است در غالب موارد، به دلیل تنوع و گستره عملیات لازم، فراز و نشیب قیمت‌ها، رفتارهای خاص مخزن و به طور خلاصه وجود ریسک‌های فنی و مالی، مقدار دقیق سرمایه‌گذاری لازم برای رسیدن به سطح تولید مورد نظر و نهایتاً مقدار تولید میدان دقیقاً قابل تعیین نیست. از این رو به نظر می‌رسد، این عقود غرری بوده و صحت آن محل تردید است.

برای بررسی این فرضیه، از مطالعه پژوهش‌های پیشین روشن شد، ملاک غرری بودن معاملات وجود خطر و جهل منجر به اختلاف است که عرفاً قابل مسامحه نباشد. سپس این ملاک با ویژگی‌های خاص قراردادهای بین‌المللی نفت تطبیق داده شد.

نتیجه اینکه علم اجمالی ناشی از بکار بردن ابزارهایی مدیریت ریسک در این قراردادها (مانند فرمول‌های تعیین قیمت، شرط تعدیل، و تعیین استانداردهای مشخص برای اجرای عملیات) برای دور کردن غرر از این عقود کفایت می‌کند؛ به عبارت دیگر، عرف حرفه‌ای فعالان صنعت نفت و گاز، در این قراردادها با وجود علم اجمالی نسبت به آینده، ریسک‌ها و خطرات احتمالی را قابل مسامحه و چشم پوشی می‌داند و در نتیجه حکم کلی بطلان قراردادهای بین‌المللی نفت به دلیل غرری بودن آن مورد قبول نیست.

کلید واژه‌ها: ریسک، قاعده غرر، جهل، قراردادهای بین‌المللی نفت

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Qarar in International Oil and Gas Contract

نویسندگان [English]

  • Mohammad hossein Esfandiarpour 1
  • Ahmad Shaabani 2

1 PhD. Candidate in International oil and gas contract management in Imam Sadiq University

2 Associate Professor, Faculty of Islamic Studies and Economics, Imam Sadiq University

چکیده [English]

International Petroleum Contracts (IPCs) has been made between Host Countries (HCs) and International Oil Companies (IOCs). By this kind of contracts, IOCs provide financial resources, technology and management necessary for oil and gas fields’ development and benefit from the produced oil and gas.

Needlaess to say, due to various and broad operations, unpredictable increase and decrease in market prices, unforeseeable rservoire behavior, and in one word, Because of major technical and financial risks, there is a great uncertainty in both sides of the contract, the amount and conditions of investment and outcomes. From the Islamic jurisprudence viewpoint, those risks would cause “Qarar” and affect the validity of contract.

For reviewing abovementioned hypothesis, first, the precedent studies has been examined and the consequent is only those uncertainties that may lead to dispute from commom sense view would enter “Qarar” into the contract. After that, this measuremen is applied to the IPC’s contents.

At the end, it is concluded that it is not necessary for parties to know every aspect of the contract and its outcome in full and they could put the contract out of the “Qarar” area by implementing risk management tools such as price formulas, Adjustment terms and industrial standards. In other word, according to the oil and gas professionals’ course of conduct such risks could be waived and consequently, the common risks of these contracts can not affct their validity totally.



Key words: Risk, Qarar, International Petroleum Contracts

کلیدواژه‌ها [English]

  • Risk
  • Qarar
  • International Petroleum Contracts
  • تاریخ دریافت: 29 مرداد 1402
  • تاریخ بازنگری: 01 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش: 06 آبان 1402