طراحی بیمه عمر قابل معامله در بازار ثانویه بر مبنای فقه امامیه

نوع مقاله : علمی - پژوهشی (بیمه‌های اسلامی)

نویسندگان
محمدجواد پاک‌نیت 1
محمدحسین قوام 2
1 دانشجوی دکتری مهندسی مالی، دانشکده مدیریت، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استادیار گروه مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران
10.30497/ifr.2021.11912.1385
چکیده
بیمه عمر که به‌عنوان یکی از کاربردی­ترین ابزارهای مالی متعارف در فقه امامیه به عقدی صحیح و مستقل پذیرفته‌شده، طی قرن أخیر از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. مقاله حاضر در راستای حل یکی از مشکلات اساسی شرکت­های بیمه (بیمه­گر) و افراد بیمه‌گزار که ابطال پیش از موعد قرارداد بیمه عمر است، برآمده است. همچنین لازم به ذکر است روش تحقیق در این مطالعه بر مبنای رهنمودهای روش اجتهاد چندمرحله‌ای (روش تحقیق استنباط مسائل فقه اقتصادی) است. پس از بررسی و مطالعات صورت گرفته، این تحقیق، حل این مشکل را قابل معامله شدن بیمه­نامه­های عمر پیشنهاد نموده است و با توجه به اینکه در خصوص این قابلیت قراردادهای بیمه عمر تاکنون هیچ­گونه تحقیقی در ایران صورت نپذیرفته است، در گام اول ماهیت بیمه عمر قابل معامله و تسویه بیمه عمر مورد بررسی و تبیین قرار گرفته است. در گام بعدی ابعاد فقهی و فنی طراحی این ابزار در جمهوری اسلامی ایران و با توجه به فقه امامیه مورد واکاوی قرار گرفته است. در ادامه با استفاده از رویکرد روش تحقیق اجتهاد چندمرحله‌ای اقدام به برگزاری مصاحبه در ابعاد فقهی و فنی موضوع با خبرگان مالی اسلامی و متخصصان صنعت بیمه در ایران صورت پذیرفته است و نتایج تحقیق و مدل پیشنهادی با نظرات خبرگان تعدیل و نهایی­سازی شده است. در پایان ابعاد فقهی و فنی موضوع به‌صورت جامع ارائه‌شده و طرح نهایی فروش ذی­نفعی بیمه عمر و تسلیم قرارداد بیمه عمر به خریدار، با لحاظ نمودن ملاحظات شرعی خبرگان نهایی شده و فروش و معامله بیمه عمر از مراجع عظام تقلید مورد استفتاء قرارگرفته و تأییدات شرعی را دریافت نمود. فلذا بیمه عمر قابل معامله با توجه به مدل ارائه‌شده در تحقیق مورد تأیید فقهی و فنی قرار گرفت.
کلیدواژه‌ها
بیمه عمر
بازار ثانویه
فقه امامیه
بیمه عمر قابل معامله
ذی‌نفع

عنوان مقاله English

Designing Tradable Life Insurance Policy in Secondary Market Based on Imamiah Jurisprudence

نویسندگان English

Mohammad Javad Pakniat 1
Mohammad Hosin Gavam 2
1 Ph.D. Student, Faculty of Management, Allameh Tabatabaee University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Finance Department, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
چکیده English

Life insurance as one of the practical financial instruments in conventional finance and Shariah- approved contracts, has been very important. The thesis is aimed at solving one of the fundamental problems of insurance companies and policy holders i.e. the cancelation of policy before its maturity. It should be noted that the method of research in this study is multi-stage ijtihad. The research has suggested the solution to this problem as tradable life insurance (Traded Life Policy). And since no research has been carried out in Iran on this issue regarding the potential of life insurance contracts, in the first step the quiddity of life insurance and its settlement have been investigated and explained. In the next step, the jurisprudential and technical dimensions of designing this instrument in Iran according to Imamiah fiqh have been analyzed. Also, by employing the multi-stage ijtihad research method approach, an interview was conducted with Iranian insurance industry and Islamic financial experts at technical and jurisprudential levels of the subject. The results of the research and proposed model have been moderated and finalized with expert comments. The legal and technical dimensions of the subject have been presented comprehensively and the suggested model of “selling beneficiary right with submission of life insurance contract” has been finalized with the Shariah considerations of the experts. The correctness of the suggested model has gained the approval of fiqh authorities (maraje’) and has received religious certificates. Thus, life insurance could be traded legally and technically, according to the model presented here.

کلیدواژه‌ها English

Life insurance
Secondary Market
Imamiah Jurisprudence
Traded Life Policies
Beneficiary
آخوند خراسانی، محمدکاظم‌ بن حسین (1372). حاشیه کتاب مکاسب (جلد اول). قم: اسماعیلیان.
اصفهانی، محمدحسین (1415ق). حاشیه المکاسب (جلد اول). قم: فقاهت.
پژوهشکده بیمه (1396). سالنامه آماری صنعت بیمه – سال 1395. تهران: پژوهشکده بیمه.
توحیدی التبریزی، محمدعلی (1412ق). مصباح الفقاهة فی المعاملات م‍ن‌ ت‍ق‍ری‍ر الب‍ح‍ث‌ اب‍وال‍ق‍اس‍م‌ ال‍م‍وس‍وی‌ ال‍خ‍وئ‍ی‌ (جلد دوم). بیروت: فقاهت.
جعفری ‌لنگرودی، محمدجعفر (1376). مقدمه عمومی علم حقوق (جلد اول). تهران: گنج دانش.
سعدی، حسینعلی؛ و میرزاخانی، رضا (1392). صحت بیمه عمر در عرض عقود مستقل فقهی. فصلنامه علمی پژوهشنامه بیمه، 28(111)، 73-100.
شهید اول (1412ق). دروس الشرعیه فی فقه الامامیه. قم: انتشارات اسلامی ‌وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طباطبایی الحکیم، سید محسن (1392). نهج الفقاهه (جلد اول)، قم: 22 بهمن.
عسگری، محمدمهدی؛ صادقی‌شاهدانی، مهدی؛ حسینی، سیدعلی؛ و سیفلو، سجاد (1395). بررسی فقهی اوراق بهادار بیمه‌ای (با رویکرد موضوع‌شناختی). فصلنامه علمی پژوهشنامه بیمه، 31(121)، 123-138.
علامه حلی، حسن بن یوسف (1410ق). نهایة الاحکام فی معرفة الاحکام (تصحیح: مهدی رجائی). قم: اسماعیلیان.
علامه حلی، حسن بن یوسف (1413ق). قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام. قم: انتشارات اسلامی ‌وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
موسویان، سید عباس؛ و خوانساری، رسول (1395). اجتهاد چندمرحله­ای روش پژوهش استنباط مسائل فقه اقتصادی. فصلنامه علمی اقتصاد اسلامی، 16(63)، 5-38
موسوی‌خمینی، روح‌الله (1421ق). البیع (جلد اول). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى(ره).
Allameh Hali, H, bin Y (1410). The Finality of Al-ahkam in the Knowledge of Al-ahkam (Edited by Mehdi Rajaee). Qom: Ismailian (In Persian).
Allameh Hali, H, bin Y, (1413). The Rules of Al-Ahkam in the Knowledge of Halal and Haram. Qom: Islamic Publications Affiliated with Qom Seminary Teachers' Society (In Persian).
Askari, M, M; & Sadeghi Shahdani, M; Hosseini, S, A; & Seiflo, S (2015). Jurisprudential Study of Insurance Securities (with a Thematic Approach). Insurance Research Journal, 31 (121), 123-138 (In Persian).
Blake, D., Cairns, A., Coughlan, G., Dowd, K. & MacMinn, R. (2013). The New Life Market. Journal Risk and Insurance, (80): 501-588.
Doherty, N. A., & Singer, H. J. (2003). The Benefits of a Secondary Market for Life Insurance Policies. Real Prop. Prob. & Tr. J., 38, 449.
Doherty, N. A., O'Dea, B. A., & Singer, H. J. (2004). The Secondary Market for Life Insurance Policies: Uncovering Life Insurance's Hidden Value. Marq. Elder's Advisor, 6, 95.
Gatzert, N. (2010). The Secondary Market for Life Insurance in the United Kingdom, Germany, and the United States: Comparison and Overview. Risk Management and Insurance Review, 13(2), 279-301.
Isfahani, M, H. (1415 AH). Margins of Acquisition (Vol. I). Qom: Fiqh (In Persian).
Insurance Research Institute (1396). Statistical Yearbook of Insurance Industry - 2016. Tehran: Insurance Research Institute (In Persian).
Jafari Langroudi, M, J. (1376). General Introduction to Jurisprudence (Vol. I). Tehran: Treasure of Knowledge (In Persian).
Sigma (2020). World Insurance No.4/2020, Swiss Re Company, 24-34.
Saadi, H, A; & Mirzakhani, R. (2013). The Validity of Life Insurance within the Framework of Independent Jurisprudential Contracts. Insurance Research Journal, 28 (111), 73-100 (In Persian).
Tawhidi Al-Tabrizi, M, A. (1412 AH). The Light of Jurisprudence in Transactions from which the Argument is Narrowed Down to the Relative al-Qaeda Name (Vol. II). Beirut: Jurisprudence (In Persian).
Tabatabai Al-Hakim, S, M. (2013). Nahj al-Fiqh (Vol. I), Qom: 22 Bahman (In Persian).
The First Martyr (1412). Shari'ah Courses in al-Umamiyah Jurisprudence. Qom: Islamic Publications Affiliated with Qom Seminary Teachers' Society (In Persian).
Mousavian, S, A; & Khansari, R. (1395). Multi-Stage Ijtihad, Research Method, Inference of Economic Jurisprudence Issues. Scientific Quarterly of Islamic Economics, 16 (63), 5-38 (In Persian).
Mousavia Khomeini, R. (1412). Albiee (First Volume). Tehran: The Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works (In Persian).
Ziser, B. (2006). Life Settlements Today: A Secret No More. The Journal of Structured Finance, 12(2), 35-37.

XML
اصل مقاله 702.02 K
فایل‌های تکمیلی/اضافی
9.pdf

  • تاریخ دریافت 02 آذر 1400
  • تاریخ بازنگری 12 دی 1400
  • تاریخ پذیرش 25 بهمن 1400