تحلیل فقهی گواهی پوشش سرمایه‌ای غیرحدی به عنوان ابزاری نوین در بازار سرمایه ایران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی (بازار سرمایه اسلامی)

نویسندگان

1 دپارتمان مدیریت مالی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

2 گروه ریاضی، دانشکده آمار، ریاضی و رایانه، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4 گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران

10.30497/ifr.2025.247982.1956

چکیده

بورس‌های اوراق بهادار همواره در تلاش هستند تا ابزارهای مالی جدیدی را مطابق با نیاز سرمایه‌گذاران و فعالان بازار طراحی کنند. از جمله ابزارهای نوین مالی که امکان معامله آن در بسیاری از بورس‌های اوراق بهادار همچون فرانکفورت، اشتوتگارت، لندن، پاریس، بخارست، ورشو و سوئیس وجود دارد، گواهی پوشش سرمایه‌ای غیرحدی است که توسط یک نهاد ثالث (به عنوان مثال شرکت‌ها و نهادهای مالی معتبر) منتشر شده و معمولاً به منظور تأمین مالی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گواهی همچون ابزارهای مشتقه مبتنی بر یک دارایی پایه همچون سهام و شاخص سهام منتشر می‌شوند. با وجود کاربردهای بسیار گواهی پوشش سرمایه‌ای غیرحدی، هنوز تطابق این قراردادها با الزامات شرعی اسلامی مورد بررسی قرار نگرفته است. بنابراین هدف این تحقیق، بررسی امکان راه‌اندازی معاملات گواهی پوشش سرمایه‌ای غیرحدی در بازار سرمایه ایران از منظر فقه امامیه است که بدین منظور از روش اجتهاد چندمرحله‌ای استفاده شده است. در این راستا ابتدا محقق به بررسی امکان معاملات این گواهی در قالب سه عقد مضاربه، وکالت و شرکت پرداخته و سپس در قالب برگزاری گروه کانونی، نظرات خبرگان فقه اقتصادی نیز در این زمینه گردآوری شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که معاملات گواهی پوشش سرمایه‌ای غیرحدی از منظر فقهی در هر سه قالب عقد مضاربه، وکالت و شرکت قابلیت بهره‌برداری دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Jurisprudential Analysis of Uncapped Capital Protection Certificate as a New Instrument in Iran's Capital Market

نویسندگان [English]

  • Kamran Salmani Qaraie 1
  • Abdolsadeh Neisy 2
  • Alireza Zamanpour 3
  • Mohammad Tohidi 4

1 Department of Financial Management-Faculty of Economic and Management, Islamic Azad University Science and Research Branch, Tehran, Iran

2 Department of Mathematics, Faculty of Statistics, Mathematics and Computer Science, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.

3 Department of Financial Management, Faculty of Management and Economic, Islamic Azad University Science and Research Branch, Tehran, Iran.

4 Department of Financial Management, Faculty of Islamic Studies and Management, Imam Sadiq University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Stock exchanges are always trying to design new financial instruments according to the needs of investors and market participants. Among the new financial instruments that can be traded on many stock exchanges, such as Switzerland and Germany, is the uncapped capital protection certificate, which is issued by a third-party entity (e.g., credible companies and financial institutions) and is usually used for financing purposes. This certificate is issued like derivative instruments based on an underlying asset such as stocks and stock indices.

Despite the numerous applications of uncapped capital protection certificates, their compliance with Islamic sharia requirements has not yet been examined. Therefore, the purpose of this research is to examine the possibility of launching uncapped capital protection certificates trading in the Iranian capital market from a jurisprudential point of view and for this purpose, a multi-stage ijtihad method has been used. In this regard, the researcher first examined the possibility of trading these certificates within the framework of three contracts, including mudaraba, wekala, and Musharaka and then, through the holding of a meeting group, the opinions of economic jurisprudence experts have been collected in this field. The results of the study indicate that uncapped capital protection certificate trading is feasible from a jurisprudential perspective in all three contract frameworks, including mudaraba, wekala, and Musharaka.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Structured Products
  • Uncapped Certificate
  • Capital Protection
  • Financing
  • تاریخ دریافت: 27 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری: 11 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش: 17 خرداد 1404