دانشگاه امام صادق علیه‌السلام تحقیقات مالی اسلامی 2251-8290 15 3 2026 04 21 The Role of Sovereign Sukuk in Financing Sustainable Infrastructure in Islamic Countries: Within the Framework of Dynamic Panel ARDL Modeling نقش صکوک دولتی در تأمین مالی زیرساخت‌های پایدار در کشورهای اسلامی: در چارچوب مدل‌سازی پویای پانلی ARDL 78203 10.30497/ifr.2026.249286.2011 FA علیرضا عرفانی گروه آموزشی اقتصاد دانشکده اقتصاد،مدیریت و علوم اداری ، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران 0000-0003-1493-216X عبدالمحمد کاشیان گروه آموزشی اقتصاد دانشکده اقتصاد،مدیریت و علوم اداری ، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران 0000-0002-5352-1446 نیما جهانی گروه آموزشی اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. 0009-0000-5360-9512 Journal Article 2025 10 26 Sovereign sukuk, as a Sharia-compliant financing instrument, have gained increasing attention in recent years, particularly in the development of infrastructure. This study aims to empirically assess the impact of sovereign sukuk issuance on sustainable infrastructure investment in Islamic countries. To this end, annual data from five Islamic countries- Malaysia, Saudi Arabia, Indonesia, the United Arab Emirates, and Turkey -over the period 2010 to 2024 are examined. The dependent variable is the ratio of gross fixed capital formation to GDP, while the independent variables include sovereign sukuk issuance and the public debt-to-GDP ratio. A panel autoregressive distributed lag (ARDL) approach is employed to estimate both short-run and long-run relationships. The results of stationarity and cointegration tests confirm the existence of a long-run relationship among the variables. Model estimations show that sovereign sukuk issuance has a positive and statistically significant effect on infrastructure investment, while the public debt-to-GDP ratio exerts a negative and significant effect. The error correction term is negative and significant, indicating strong convergence toward long-run equilibrium. These findings provide empirical and documented evidence of the capacity of sovereign sukuk to enhance sustainable infrastructure development in Islamic countries. صکوک دولتی به‌عنوان ابزار نوین تأمین مالی اسلامی، در سال‌های اخیر توجه گسترده‌ای را به‌ویژه در زمینه توسعه زیرساخت‌ها به خود جلب کرده است. در این پژوهش، با هدف ارزیابی تجربی نقش صکوک دولتی در تأمین مالی زیرساخت‌های پایدار، داده‌های سالانه پنج کشور اسلامی شامل مالزی، عربستان سعودی، اندونزی، امارات متحده عربی و ترکیه طی دوره ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ بررسی شده است. متغیر وابسته نسبت تشکیل سرمایه ثابت ناخالص به تولید ناخالص داخلی و متغیرهای مستقل شامل میزان انتشار صکوک دولتی و نسبت بدهی عمومی به تولید ناخالص داخلی است. برای تحلیل روابط کوتاه‌مدت و بلندمدت میان متغیرها، از رهیافت خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی در چارچوب داده‌های تابلویی پویا (ARDL) پانلی استفاده شده است. نتایج آزمون‌های ایستایی و هم‌انباشتگی، وجود رابطه بلندمدت میان متغیرها را تأیید می‌کنند. یافته‌های حاصل از تخمین مدل نشان می‌دهد که انتشار صکوک دولتی اثر مثبت و معناداری بر سرمایه‌گذاری زیرساختی دارد، در حالی که افزایش نسبت بدهی عمومی به تولید ناخالص داخلی تأثیر منفی دارد. ضریب جمله تصحیح خطا نیز معنادار و منفی است که بیانگر بازگشت سریع به تعادل بلندمدت می‌باشد. این پژوهش شواهدی تجربی و مستند درباره ظرفیت صکوک دولتی در تقویت زیرساخت‌های پایدار در کشورهای اسلامی ارائه می‌دهد. صکوک دولتی سرمایه‌گذاری زیرساختی نسبت بدهی عمومی به تولید ناخالص داخلی مدل ARDL داده‌های تابلویی پویا https://ifr.isu.ac.ir/article_78203_865f122c979c089945fc155d3a3b981e.pdf